Sint-Martinuskerk Montenaken.

 

 

 

 

montenaken oo

 

 

De Sint-Martinuskerk, met versterkte toren, nam na de verwoesting van de burcht in de 12de eeuw gaandeweg de functie van verdedigingspost over. De basis van de huidige toren is opgetrokken uit kwarsietblokken en is een overblijfsel van de Romaanse toren die in 1465 door de Bourgondiërs werd verwoest. De torenbasis werd omstreeks 1565 verhoogd. Hij is sinds 1948 wettelijk beschermd als monument. Het kerkgebouw werd in 1829 in neoclassicistische stijl opgetrokken.

Montenaken: naam: Montenac(1186), Monteigni(1203), Montenacken(1219), Montenaken(1379)

 

Aantal inwoners: 1475

 

De burgemeesters van Montenaken in de 20e eeuw:

- Desire Bormans (1896 - 1902)
- Joseph Vijgen (1902 - 1912)
- Alfred Vannesse (april - augustus 1912)
- ? (1912-1920)
- Victor Fineau (1921 - 1926)
- Victor Gustave Hoebrechts (1927- 1946)
- Joseph Monnekens (april - oktober 1947)
- Achille Bollen (1947 - 1958)
- Henri Delvaux (1959 - 1965)
- Achille Bollen (1965 - 1970)

1971 - 1976: EERSTE GEMEENTEFUSIE
-  Borlo (Borlo, Buvingen, Muizen, Mielen, Kerkom): René Houbey
-  Jeuk (Jeuk, Boekhout): Albert Moyaerts
- Gingelom (Gingelom, Niel): Paul Soers
- Montenaken (Montenaken, Kortijs, Vorsen): René Vandormael

1977: DEFINITIEVE GEMEENTEFUSIE  Groot-Gingelom met de 11 fusie-dorpen
- René Houbey (1/1/1977 – 31/12/1982)
- Albert Moyaerts (1/1/1983 – 31/12/1988)
- Eddy Baldewijns (1/1/1989 – 31/12/1994) en (1/1/1995 -20/6/1995(wettelijk belet wegens opnemen Ministermandaat  (*) – (14/07/1999 – 31/12/2000) en (1/1/2001 – 31/10/2004)
- Charly Moyaerts (*) – dienstdoend burgemeester van 20/6/1995 – 14/07/1999 – effectief burgemeester van 1/11/2004 tot 2015
- Patrick Lismont vanaf 2016

Montenaken, aan de Romeinse weg Tongeren-Nijvel, de Nijvelse baan, werd vrij sterk geromaniseerd en kwam vooral in de 2e eeuw tot bloei. Getuigen hiervan zijn de Romeinse villa, die in 1863 gedeeltelijk blootgelegd werd, en de vijf tumuli, waarvan er drie nog duidelijk zichtbaar zijn. De Avernasse-tombe en de Twee Tommen zijn bewaard, de twee andere grafheuvels werden in de 19e eeuw genivelleerd.
Voor 1179 werd Montenaken, als Loons allodiaal goed, door de graaf van Loon tot vrijheid verheven. Daarbij werd het dorp omstreeks 1170-1175 als grensvesting met een torenburcht versterkt. Deze burcht, achter de huidige kerkheuvel, werd in 1179 door een Luikse strafexpeditie verwoest. Het is niet zeker dat de burcht daarna volledig herbouwd werd. Vanaf de 12e eeuw oefende vermoedelijk de burggraven van Montenaken de door het vrijheidsstatuut sterk ingeperkte heerlijke rechten uit. Ze verbleven buiten de gemeente en hadden weinig invloed op het dorpsleven. De familie van Montenaken stierf in 1480 uit. De adellijke titel ging achtereenvolgens over op de familie de Rubempré, de Chokier-Surlet en de Lamberts-de Cortenbach. In 1213 had er de veldslag plaats tussen de Luikenaren en de Brabanders.

De Avernassetombe is met een doorsnede van 23 meter en een hoogte van 7,80 m de indrukwekkendste tumulus van Gingelom. Het onderzoek van 1865 wees uit dat de tumulus al eerder opgegraven of geplunderd was. De tombe dateert waarschijnlijk uit de 2e eeuw. De Avernastom is met de wagen bereikbaar langs de weg naar Cras-Avernas, niet langs Kortijs of Klein-Vorsen.Voor meer uitleg raadpleeg op dezelfde website: Tumuli.
De Stepshoeve of Berwaertshoeve in de Stepsstraat is sinds 1716 het bezit van de familie Berwaerts. Het woonhuis en de inrijpoort dateren uit de eerste helft van de 17e eeuw. De schuur en de stallen werden tijdens de 19e en 20e eeuw heropgebouwd. Boven de hoevepoort bevinden zicht de familiewapens van de vorige eigenaars Heeren-Pouillet.
Het Perron op de Peremplaats is een getrouwe kopie van het oude Montenakense perron dat hier vanaf de 14e eeuw de gemeentelijke vrijheid symboliseerde.
De Neremshoeve in de Gemeentestraat en de watermolen bestonden al voor 1555 als eigendom van de Kruisheren van Kolen. In een oorkonde van 29 november 1434 van de Meier en de laten van het Hof van Ordingen wordt gesproken over de verkoop van stuk land aan de heer van Ordingen  "te Nerem aan de molen bij de beek".
In 1624 werd de molen verkocht aan de commanderij van de Duitse Orde in Ordingen. De huidige hoevegebouwen stammen voornamelijk uit de 2e helft van de 18e eeuw. De molen wordt niet meer gebruikt. Zie op deze website: Over Gingelom, molens
Het geboortehuis van dr. August Kempeneers (1812-1889) in de Dr. Kempeneersstraat dateert van 1790 en is classicistisch. Kempeneers had een korte kerkelijke carrière aan het Luikse Groot Seminarie. Nadien verbleef hij de rest van zijn leven in Klein-Vorsen en wijdde zich aan de geschiedenis en archeologie van Montenaken en omgeving. Zijn gedenksteen staat op de Groenplaats.
Het kasteel de Roberti op de Groenplaats herinnert aan H.J. Roberti, de eerste lokale belastingontvanger na de Belgische onafhankelijkheid. Van het oorspronkelijk U-vormige complex uit de 18e eeuw resten alleen het classicistische woonhuis en het dienstgebouw. In de gevel van dit laatste gebouw werden in 1950 de 17e-eeuwse uit Sint-Truiden afkomstige familiewapens van Liefsoens-Robierts aangebracht.

 

 Onze-Lieve-Vrouwkapel van Steps.

 

 

olvsteps

steps

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Onze- Lieve- Vrouwkapel van Steps herinnert aan de slag bij Steps. In 1213 raakten de Luikse en Loonse troepen van Prins-bisschop Hugo II van Pierrepont en zijn bondgenoot Lodewijk II van Loon hier slaags met het leger van de hertog van Brabant. De Luiks-Loonse overwinning werd volgens de legende van Onze-Lieve-Vrouw van Steps toegeschreven aan het miraculeus ingrijpen van de H. Maagd.

De huidige neogotische kapel werd in 1853 gebouwd ter vervanging van het vervallen laatgotische bedehuis uit de 15de eeuw. Ze bewaart een miraculeus Mariabeeld dat onder een 19de-eeuwse baldekijn staat. Het beeld zelf is laatgotisch en werd rond 1467-1481 door een plaatselijke kunstenaar vervaardigd. In 1913 hadden naar aanleiding van de 700ste verjaardag van de slag van Steps de eerste Stepsfeesten plaats.

 

De Sint-Rumolduskapel.

 

 

rumoldus

klein vorsen

 

 

Sint-Rumolduskapel werd door de inwoners van Klein-Vorsen als officiële kerk beschouwd, ofschoon de kapel van de parochie van Montenaken afhing.

In 1823 was de 17de-eeuwse kapel zo bouwvallig geworden dat ze afgebroken werd. Pas 50 jaar later zou er sprake zijn van de wederopbouw. De bouw van de huidige kapel sleepte daarna nog 22 jaar aan . In 1895 was de huidige neogotische kerk voltooid.

 

berwaertshoeve

 

 

avernastom

 

 

perron

neremsmolen

 

 

kasteel roberti

 

 

Dr Kmpeneers kopie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Montenaken

 

montenaken