GALLO-ROMEINSE TUMULI

Delvaux Emiel

        Tumulus is de Romeinse benaming voor een grafheuvel die opgetrokken werd boven het crematiegraf van een vooraanstaand burger. In de tweede eeuw na Christus werden meer dan 150 tumuli opgericht langs Romeinse heirbanen in de Civitas Tungrorum.
        Er zijn veel Gallo-Romeinse tumuli bewaard gebleven sinds de Romeinse tijd. De grootste concentratie van deze grafheuvels ligt aan beide zijden van de Romeinse weg van Bavay-Tongeren-Keulen.
Van de eerste tot de vierde eeuw lagen in Limburgs Haspengouw honderden villa’s. Ze hadden een  Romeins uitzicht alhoewel ze bedoeld waren voor de landbouw. Het werk werd verricht door enkele vaste arbeiders tijdelijk geholpen door seizoensarbeiders.  Het ging zeker niet om belangrijke families maar eerder  welstellende landbouwers die hun villa als een statussymbool aanzagen tegenover de eerder rijke en belangrijker families. Bij hun dood werd de eigenaar van de villa of een familielid gecremeerd en werd er een tumulus of grafheuvel met zijn resten opgericht.
Gingelom beschikt met de Twee Tommen, de Drie Tommen en de Avernastom over de grootste concentratie van Gallo-Romeinse tumuli in Vlaanderen: zes grafheuvels in een straal van nauwelijks 1,5 km. Sinds 1979 zijn de heuvels in Gingelom beschermd. Ook in Niel waren Twee Tumuli uit de 2e eeuw na Christus op het Tombosveld. Deze grafheuvels verdwenen in de 20e eeuw.
Het herstel van de drie sites in Montenaken, Vorsen en Kortijs staat model voor de restauratie van andere tumuli in Limburg. Er zijn er nog vijftien zichtbaar in het landschap rond Tongeren, tot de vijfde eeuw het centrum van de Gallo-Romeinse beschaving. Ze getuigen van een rijke geschiedenis en maakten deel uit van Romeinse villa’s. ‘Pronkgraven’, zegt Linda Bogaert van het Gallo-Romeins Museum.

ontdek de rtumuli

BEREIKBAARHEID: De drie sites zijn te voet en met de fiets bereikbaar.verkeersteken
Met de wagen zijn er lokale problemen: er bestaat immers het verkeersteken (zie hiernaast)met een tractor, een fietser, een paard  en een voetganger, dat betekent “alleen voor landbouwvoertuigen”. Welnu, op sommige toegangswegen tot de tumuli staan dergelijke verkeerstekens, op anderen niet.
De Avernastom is met de wagen bereikbaar langs de Hannuitstraat, tussen Montenaken en Cras Avernas. Niet langs de Duivenstraat in Klein-Vorsen of de weg naast de Sneyershoeve te Kortijs.
De Twee Tommen zijn met de wagen bereikbaar langs de Haagstraat te Montenaken en langs de Reitstraat te Vorsen.
De Drie Tommen zijn met de wagen niet bereikbaar wegens bovengenoemde verkeerstekens  wat voor oudere mensen een jammerlijke  discriminatie is. Vanaf de Drie-tommenstraat in Vorsen zijn ze wel bereikbaar mits een kleine wandeling.
Hoe kan het dat twee sites toegankelijk zijn en de derde niet??? Wie is verantwoordelijk voor het plaatsen van die verkeerstekens? De gemeente….de provincie…of???

 

pijltjes ok kopie

De Avernastom

 Met zijn hoogte van 7,8 m en een doorsnede van 23 m één van de indrukwekkendste tumuli van Haspengouw. In 1865 werd ze onderzocht  maar alles wees uit dat ze vroeger reeds werd onderzocht en geplunderd.

avernastom

 

avernastom  

 

De Twee Tommen

 

twee tommen

 

 

 

De Drie Tommen

 Archeologisch zijn het de voornaamste:  In 1862 werden ze onderzocht door H. Schuermans en A. Kempeneers, (geboren en gestorven te Montenaken). In de middelste tumulus vond men menselijke asresten en een grafkamer met 42 voorwerpen waaronder  urnen, terracottalampjes, kandelaars, potten en een uniek druiventrosvaasje dat bij de cultus van Dionysius, Bacchus en de wijncultuur past. De voorwerpen worden in Tongeren bewaard.’

 

drie tommen ok

 

drie tom 1

resten 

 

 omhoog 

 home